دين مقّدس اسلام‌، براي اين كه كانون خانوادگي و پيوند زناشويي‌، با گرمي و نشاط، اداره شود، و زندگي با لطف و صفا و مهر و محبت‌، سپري گردد، براي هر يك از زن و مرد، حقوقي مقرّر و دستوراتي صادر فرموده است‌، كه اگر به اين دستورات عمل مي‌شد، زندگي زناشويي‌، نشاط فراواني پيدا مي‌كرد

امام باقر(علیه السلام) در اين‌باره فرموده‌اند:
"زني خدمت رسول خدا(علیه السلام) رسيد، و عرض كرد حق مرد به همسرش چيست‌؟
حضرت فرمود:
زن بايد از همسر خود اطاعت كند ، از مال او بدون اجازه وي صدقه ندهد ، حتي روزه مستحبي بدون اذن وی نگيرد ، براي استمتاع ، خود را در اختيار شوهر قرار دهد، و بدون اذن وي از خانه خارج نشود

اسلام براي زني كه از شوهر خود اطاعت نمايد ، پاداش و اجر فراواني قائل شده است‌.
هم چنين امام صادق‌ علیه السلام فرموده‌اند:
"زني كه نمازهاي يوميه را بخواند، و روزه ماه رمضان را بگيرد، و در صورت استطاعت‌، حج خانه خدا را به جا آورد، و از شوهر خود اطاعت كند، و حق علي‌را بشناسد،(يعني شيعه باشد) از هر يك از ابواب بهشت كه مايل باشد مي‌تواند داخل بهشت گردد

اسلام در برابر خدمتي كه زن به شوهر مي‌كند و كارهايي كه در محيط خانه‌، براي شوهر و فرزندان خود انجام مي‌دهد، نيز اجر فراواني مقرر فرموده است‌
رسول خدا(صلی الله علیه و آله وسلم) فرمود:
"هر زني كه به همسر خود هفت روز خدمت كند، خداوند هفت درب جهنم را به روي او مي‌بندد، و هشت درب بهشت را در روز قيامت به روي او مي‌گشايد كه از هر درب مايل باشد مي‌تواند داخل گردد."
هم چنين آن حضرت در روايت ديگر فرموده‌اند:
"همواره جبرئيل مرا نسبت به زنان سفارش مي‌كرد، كه پنداشتم طلاق زن اصلاً جايز نيست‌، مگر در صورتي كه مرتكب جرم و گناهي آشكار گردد."
در حديث ديگري آن حضرت فرمود:
"بهترين شما كساني هستند كه براي زنان و دختران خود خير باشند، و با آنان رفتار خوب داشته باشند
در مقابل رواياتي آمده است كه اگر زني شوهر خود را در اثر رفتار بد به خشم آورد، عبادت او قبول نمي‌شود.
امام‌صادق‌(علیه السلام)در اين باره فرموده‌اند:
هر زني كه شب را سپري كند، در حالي كه شوهر از او ناراضي باشد، خداوند نماز او را قبول نمي‌كند، تا اين كه رضايت وي را به دست آورد.
به طور كلي دستورات اسلام در مورد آيين همسرداري را مي‌توان به سه دسته تقسيم كرد:

1-حقوق مرد بر زن‌

الف ـ اطاعت زن از شوهر در غير معصيت‌.
در سوره بقره آمده است‌:
"وَلِلرِّجَال‌ِ عَلَيْهِن‌َّ دَرَجَة‌ (بقره‌،228)
"الرِّجَال‌ُ قَوَّ َمُون‌َ عَلَي النِّسَآءِ بِمَا فَضَّل‌َ اللَّه‌ُ بَعْضَهُم‌ْ عَلَي‌َ بَعْض‌ٍ وَبِمَآ أَنفَقُواْ مِن‌ْ أَمْوَ َلِهِم‌ (نسأ،34)
مردها سرپرست زنان هستند، به خاطر امتيازاتي كه خداوند به آن‌ها عطا كرده و به دليل تعهدّات مالي كه به عهده گرفته‌اند."

اسلام ضمن اين كه زن و مرد را، از بسياري جهات برابر دانسته ملاك برتري را تنها به تقوا مي‌داند:
"يَـََّأَيُّهَا النَّاس‌ُ إِنَّا خَلَقْنَـَكُم مِّن ذَكَرٍ وَ أُنثَي‌َ وَ جَعَلْنَـَكُم‌ْ شُعُوبًا وَ قَبَآغ‌ل‌َ لِتَعَارَفُوَّاْ إِن‌َّ أَكْرَمَكُم‌ْ عِندَ اللَّه‌ِ أَتْقَغكُم‌ (حجرات‌،13)
اي مردم‌! ما شما را از نسل مرد و زني (آدم و حوا) آفريديم و شما را قبايل و طوايف مختلفي قرار داديم تا يك ديگر را بشناسيد; همانا گرامي‌ترين شما نزد خداوند كسي است كه با تقواتر باشد.
" لكن بنا به مصالحي‌، اداره امور خانواده‌، به عهده ي شوهر گذاشته‌، چون عواطف زن از مرد بيش‌تر است‌، و مرد از نظر فكر و انديشه‌، و در اداره ي امور خانواده‌، به نيروي تفكر بيش‌تري نياز دارد.

ب ـ زن بايد شوهر خود را گرامي دارد و از احترام و تجليل او كوتاهي نكند، آبروي او را در حضور و غياب او حفظ كند، و با خشونت و ترش‌رويي و بد زباني‌، او را آزار ندهد. زني را كه مي‌داند شوهر از آمدن او به منزل كراهت دارد، به منزل راه ندهد; خود را براي استمتاع در اختيار شوهر قرار دهد، و در صورت تحقق نشوز، حق نفقه ي زن نيز ساقط مي‌شود اسلام به اندازه‌اي به اين حق عنايت دارد كه عدم تمكين را موجب ناشزه شدن زن مي‌داند.


2-حقوق زن بر مرد
1. بر شوهر واجب است مخارج همسر خود را براساس شأن خود تأمين كند كه شامل خوراك‌، پوشاك‌، اثاث منزل‌، و ساير نيازهاي زندگي كه مطابق شئون زن است‌، مي‌باشد.

2.مهر يكي از حقوق زن است كه بر مرد واجب است هر موقع زن آن را طلب كرد، پرداخت كند:
"وَءَاتُواْ النِّسَآءَ صَدُقَـَتِهِن‌َّ نِحْلَة‌ً;(نسأ،4)
مهر زنان را (به طور كامل‌) به آن‌ها بپردازيد."

3.عدالت را در همه ي شئون زندگي رعايت كند، به خصوص در آن‌جا كه مرد داراي دو همسر باشد.
4. از اشتباه‌ها و لغزش‌هاي زن صرف نظر كند; و او را مورد عفو قرار دهد; زن را احترام و تجليل كند; در كارهاي خانه به وي كمك نمايد و هرگز او را مورد اذيت و آزار قرار ندهد، قرآن در اين‌باره مي‌فرمايد: " فَأَمْسِكُوهُن‌َّ بِمَعْرُوف‌ٍ أَوْ سَرِّحُوهُن‌َّ بِمَعْرُوف‌ٍ وَلاَ تُمْسِكُوهُن‌َّ ضِرَارًا (بقره‌،231)
يا به نيكي و خوشي آنان را نگه‌ داريد و يا به نيكي رها كنيد و روا نيست كه آنان را آزار دهيد."

3-حقوق مشترك‌
هر يك از زن و شوهر بايد براي خشنودي ديگري كوشش كرده در برابر خطا و لغزش هم ديگر گذشت داشته باشند; هم ديگر را در كارها كمك كنند; در غياب و حضور، آبرو و شخصيت هم‌ديگر را حفظ كنند. قرآن در اين باره مي‌فرمايد:
"هُن‌َّ لِبَاس‌ٌ لَّكُم‌ْ وَأَنتُم‌ْ لِبَاس‌ٌ لَّهُن‌َّ (بقره‌،187)
زنان جامه بستر و عفاف شما، و شما نيز لباس عفت آن‌ها هستيد.
" همان طور كه لباس‌، انسان را از سرما و گرما و زشتي‌ها حفظ مي‌كند، هر يك از زن و شوهر نيز بايد حافظ آبروي ديگري باشند.
آن چه نوشته شد، بخش كوتاه و ناچيزي از حقوق زن و شوهر و آيين همسرداري بود كه پيشوايان دين درباره ي وظيفه ي هر يك از اين دو راهنمايي‌هاي ارزشمندي ارائه داده‌اند و نويسندگان در اين مورد، كتاب‌هاي فراواني نوشته‌اند كه علاقه‌مندان بايد به آن‌هامراجعه كنند .

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید