پرسش:
ما در روایات و اسناد معتبر تاریخی داریم كه پیامبر و احتمالا حضرت علی(علیه السلام) نحوه ی نماز خواندنشون مثل اهل سنت بوده حال این سوال برایم پیش آمده كه آیا این حرف درست است؟


پاسخ:
با سلام به شما، باید عرض کنم که این گفته که در روایات و اسناد معتبر تاریخی داریم كه پیامبر و احتمالا حضرت علی(علیه السلام) نحوه ی نماز خواندنشون مثل اهل سنت بوده کاملا غلط و تهمت به این بزرگواران است. کسی که این ادعا رو کرده روایت و سند معتبر ارائه بدهد.درحالی که ما چنین روایتی نداریم.
شیعه‌، فروع و احكام جزئی كه در قرآن نیامده را از پیامبر اكرم ‌و جانشینان به حق آن حضرت می‌گیرند، اما اهل سنت‌، از اصحابی مانند ابوهریره (که دروغگو وپول پرست بوده و...) و... به دست می‌آورند. علمای اهل سنت در صدر اسلام‌، برخی فروع مانند دست بسته نماز خواندن در نماز را از پیش خود اضافه كردند، در حالی كه نه پیامبر(صلی الله علیه و آله) این گونه نماز می‌خواند ونه امیرالمومنین و نه می‌توان آن را از قرآن اثبات كرد; اما علمای شیعه‌، احكام را از چهار منبع (قرآن روایات‌، عقل و اجماع‌) استنباط می‌كنند; از این رو، در برخی احكام‌، مانند طرز نماز خواندن‌، اختلاف به وجود می‌آید.

لذا در انجام فریضة ی نماز بین شیعیان و سنّی ها تفاوتی وجود ندارد، جز در چند چیز: دست بسته یا دست باز نماز خواندن، آمین گفتن بعد از "ولاالضالین"، مقید بودن یامقید نبودن سجده گاه به اموری مانند خاك و سنگ.

امّا این سؤال را كه پیامبر(صلی الله علیه و آله) چگونه نماز می خواند، مثل سنی ها یا شیعیان،‌ اگر ازعالمان شیعه بپرسید،‌ می گویند: ما پیرو سنّت پیامبر هستیم.پیامبر(صلی الله علیه و آله) این گونه نماز می خواند كه ما می خوانیم؛ اگر از عالمان اهل سنت همین سؤال را بكنید، آنان نیز چنین پاسخ خواهند داد. این سخن گویای این حقیقت است كه همه ی گروه ها و مذاهب اسلامی سنّت پیامبر(صلی الله علیه و آله) را قبول دارند و آن را همانند قرآن از مصادر و منابع شناخت ایدئولوژی اسلام می دانند.
جا دارد نكته ای را به اطلاع شما برسانیم و آن این است كه بین قرآن و سنت یك تفاوت مهم وجود دارد: در قرآن تحریف راه ندارد، ولی در روایاتی كه از پیامبر(صلی الله علیه و آله) نقل شده، ممكن است بری از آن پایه و اساسی نداشته باشند و راویان به دروغ آن را به پیامبر نسبت داده باشند. بدین جهت است كه گاه روایات متضاد از پیامبر نقل شده است. این یكی از مشكلاتی است كه فقیهان و كارشناسان اسلام مدام در پی شناخت روایات صحیح و تمایز آن با روایات نادرست هستند. آنان با یك سری معیارها به شناخت روایات ساختگی می پردازند. این امر در مورد روایاتی كه درباره ی نماز وارد شده، جاری است.

الف) در زمان پیامبر(صلی الله علیه و آله) همه بر خاك كف مسجد النبی سجده می‏كردند و برای عدم تأذی از خشونت سنگریزه‏ها و برای تسطیح آن ماسه ی نرم ریخته بودند هم‏چنین برای جلوگیری از سوزش در تابستان‏ها در محل سجده حصیر می‏گذاشتند. این مطلب با مبانی فقهی شیعه نیز كاملا سازگار است. زیرا مهر از نظر فقهی موضوعیت ندارد. بلكه تسهیل كننده دسترسی به خاك است. در روایت صحیحه هشام بن حكم كه همه ی فقها طبق آن فتوا داده‏اند آمده است: ؛ هشام از حضرت اباعبدالله- امام صادق(علیه السلام) پرسید: مرا آگاه ساز بر چه سجده رواست و بر چه ناروا؟ فرمودند: سجده تنها بر زمین و آن چه می‏روید جایز است جز آن چه كه پوشیدنی و خوردنی است. باز پرسید: فدایت شوم فلسفه ی آن چیست؟ فرمودند: زیرا سجده خضوع در پیشگاه خداوند عزوجل است. پس نشاید كه بر پوشیدنی و خوردنی انجام گیرد. زیرا دنیا گرایان بنده ی خوردنی‏ها و پوشیدنی‏هایند و سجده‏گر در سجده‏اش خدای را پرستشگر است. لاجرم نشاید كه پیشانی خود بر معبود دنیاگرایان - كه فریفته فریبایی آنند - بسایند» ، (۱).
ب ) در مورد دست‏ها مدارك تاریخی نشان می‏دهند كه تا زمان خلیفه ی دوم دست بسته خواندن نماز معمول نبوده است و در زمان وی هنگامی كه اسیران فارس را به حضورش بردند وآن ها را در این حالت دید پرسید چرا این گونه ایستاده‏اید؟ پاسخ دادند كه آنان در برابر پادشاهان به نشانه ی احترام چنین می‏ایستند. او از این هیأت خوشش آمد و دستور داد در نماز چنین بایستند. زیرا خدا به تعظیم اولی است. (۲)
در مورد مهر هم - چنان كه قبلا گفته شد - خود مهر موضوعیت ندارد. بلكه براساس روایات معصومین(علیهم السلام) - كه جمیع علمای شیعه طبق آن فتوا داده ‏اند - سجده باید برزمین و روییدنی‏های زمین غیر از خوردنی‏ها و پوشیدنی‏ها باشد. بنابراین آن حضرت نیز پیشانی برزمین می‏سایید و از نظر علمای شیعه نیز سر بر خاك زمین یا سنگ و امثال آن نهادن كافی است.
اگر مایلید در این گونه امور اطلاعاتی داشته باشید، توصیه می كنیم كتاب نشانه های دو مكتب (ترجمة كتاب معالم المدرستین) اثر سید مرتضی عسكری را مطالعه نمایید.

منابع:
۱. وسائل الشیعه ج۳ باب ۱ از ابواب مایسجد علیه.
۲. مستند العروه الوثقی كتاب الصلاه ج ۴ ص ۴۴۶ علامه خویی.
از سایت طلبه پاسخگو

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید