سوال :

عزاداري در روحيه ی مردم تأثير منفي مي گذارد به نظر من باید فقط باید با شادي ، دين را گسترش داد.
پاسخ: به طور مسلم، نه شادمانى افراطى و بدون دليل پسنديده است و نه ماتم زدگى و غم و اندوه مداوم؛ بلكه شايسته و پسنديده آن است كه انسان راه تعادل در پيش گيرد؛ يعنى نه اسير سرخوشى هاى بى دليل شده و نه آن كه غم زده و گوشه گير شود بلكه برحسب مورد و واقعيات موجود خود را تطبيق دهد. شيعيان هم در تمام سال عزادار نيستند؛ بلكه در طول سال، فقط ده روز محرم و دوازده روز براي رحلت ديگر معصومين عزاداري مي‌کنند و در مقابل، در طول سال مراسم متعددي در ولادت هاي اهل بيت و اعياد مذهبي شادی می کنند.
از طرفی در مکتب اسلام جزع نمودن و گریستن در تمام امور مکروه و ناپسند است، مگر در مواردی که از جانب حق تعالی حکمت و مصلحتی در انجام آن باشد وآثار و فوایدی عاید گریه کننده شود، بدیهی است به حکم عقل در مقابل کلام حق تعالی باید تسلیم شویم اگر چه به حکمت آن واقف نباشیم. روایات درباره ی ارزش اشک در موارد خاص منجمله، در ماتم شهید کربلا بسیار است که چند نمونه از آن را نقل می کنیم:
امام صادق علیه السّلام ‏فرمودند:
جزع نمودن و گریستن براى بنده در تمام امور مکروه و ناپسند است مگر گریستن و جزع کردن بر حسین بن علىّ علیهما السّلام زیرا در گریستن بر او اجر و ثواب وجود دارد و گریه کننده اجر می برد.
و باز فرمودند:
اگر در نزد کسى که از حضرت حسین بن على علیهما السّلام یادی بشود و از چشمش به مقدار بال مگس اشک خارج شود اجر او با خدا است و حق تعالى به کمتر از بهشت براى او راضى نخواهد بود.
حضرت على بن الحسین علیهما السّلام مى‏فرمودند: کسى که از دو چشمش قطره‏اى اشک در راه ما بیاید خداوند متعال در بهشت غرفه‏اى به او عطاء فرماید که روزگارهای بسیاری در آن سکنی گزیند .
باید بدانید، این عزاداری ها نه تنها آثار عجیبی در زندگی و حتی سرنوشت افراد ایفا می کند بلکه منجر به تغییراتی در رفتار ها می گردد، با توجه به این که دست كم دو دسته از عوامل در ایجاد رفتارهای افراد نقش اساسي ايفا مي‌كنند:
يك دسته عوامل شناختي كه موجب مي‌شود انسان مطلبي را بفهمد و بپذيرد كه در اين نوع شناخت از استدلال هاي عقلي و تجربي يا راههاي ديگر استفاده مي‌شود.
دسته دوم از عوامل مؤثر در رفتارهاي انسان انگيزه ها يا به تعبير ديگر احساسات و عواطف ، تمايلات ، ميل ها و گرايش ها يا غرائز و ... مي‌باشند.
انسان براي به حركت در آمدن به سمت تعالي علاوه بر عوامل شناختي ، به عوامل رواني ديگري نيز نياز دارد تا او را بسوي كار برانگيزد واو را به طرف انجام هدف سوق دهد. مثلا ، همه ی ما مي دانيم كه در یک شهری مردم محروم بسياري وجود دارند اما ديدن يك شخص محروم از آن شهر با حالتی رقت آور مي تواند در ما تأثيري ببخشد كه صِرف دانستن ، هيچ گاه آن اثر را ندارد.
بنابراين در انسان علاوه بر شناخت ، نيروي ديگري به نام انگيزش ها و هيجانات وجود دارد كه عامل آن ، احساسات و عواطف است . اين عامل هم بايد تقويت شود تا نقش خود را ايفا كند . از طرفي احساسات و عواطف انواع مختلفي دارد. تحريك هر نوع احساسات و عواطف بايد با حادثه مربوط ، متناسب باشد.
بعد از بعثت پيامبر اکرم (صلي الله عليه و آله و سلم) حادثه اي كه بزرگترين نقش را در تاريخ اسلام ايفا كرد ، حادثه شهادت سرور آزادگان حضرت امام حسين (عله السلام) بود . لذا براي تحريک احساسات مردم براي انجام دادن کاري شبيه کار امام حسين عليه السلام بايد كاري متناسب با آن انجام داد ، يعني بايد كاري كرد كه حزن مردم بر انگيخته شود ، اشك از ديده ها جاري شود ، شور و عشق در دلها پديد آيد. و در اين حادثه چيزي كه مي تواند چنين نقشي را بيافريند همين مراسم عزاداري و گريستن و گرياندن ديگران است، در حالي كه خنديدن و شادي كردن هيچ وقت نمي‌تواند چنين نقشي را ايفا كند. اين قبيل مسائل عشق ديگري مي‌خواهد كه از سوز و اشك و شور پديد مي‌آيد . راه آن همين عزاداري هاست.
ضمن اين که تجديد آن خاطره ها در واقع نوعي بازنگري و بازسازي آن حادثه هاست ، بخصوص که اگر آن حادثه مفيدي بوده و در جايگاه خود منشأ آثار و بركاتي به شمار مي‌رفته، باز نگري و بازسازي آن نيز مي‌تواند مراتبي از آن بركات را داشته باشد.علاوه بر اين در همه ی جوامع انساني مرسوم است كه به نوعي، از حوادث گذشته خود ياد مي كنند،آن هارا بزرگ شمرده و به آن ها احترام مي گذارند.
اين خواسته ی فطري همه انسان هاست كه در برابركساني كه به آن ها خدمت كرده اند حق شناسي و شكرگزاري كنند ، علاوه بر اين ، ياد خاطره هايي كه در سعادت جامعه تأثير داشته ، مي تواند عامل مؤثري در زمان بيان خاطره ها در راستاي تامين سعادت جامعه بيافريند.
پس همان طور كه اصل آن حادثه تأثير مفيدي در جامعه ی آن روز داشته ، تجديد خاطره و بازسازي آن نيز مي‌تواند آثاري متناسب با آن داشته باشد.

بر گرفته ازسایت مؤسسه تحقيقاتي حضرت ولي عصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف) با اضافات

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید