پرسش

مراد از صله رحم که در روایات بر روی آن تاکید شده است چیست؟

پاسخ:

امام صادق ‌می‌فرمایند: پیوند خویشاوندی خویش را حتی با جرعه‌ای از آب محکم کن. بهترین راه برای خدمت به آنان این است که (حد اقل‌) از تو آزار و مزاحمتی نبینند. (۱)

- البته باید روشن باشد که منظور از صله رحم،‌ رفت و آمد روزانه نیست؛و می تواند با تلفن، نامه یا پیام از طریق واسطه و مانند آن باشد؛ ولی باید طوری باشد که قطع رحم گفته نشود.

- بعضی از فقها فرموده اند: مراد از صله رحم، این است که فرق گذارده شود بین رحم و اجنبی. صله ارحام، متوقف بر مراوده و رفت و آمد با ایشان نیست. با احوال پرسی و پیغام فرستادن از طریق تلفن یا نامه یا با واسطه هم محقق می شود.

البته در برخی مواقع، استثنائاتی دارد که بستگی به شرایط افراد دارد، از جمله:

الف ) هر گاه کسى در صله رحم نسبت به بعضى از ارحامش به این نتیجه برسد که نه تنها از دیدنش خوشحال نشده، بلکه ناراحت مى‏شود یا هتک حرمت یا آزار انسان گردد، صله رحم واجب نیست. (۲)

ب ) ارحامى که آشکارا گناهان میکنند و یا هنگام رفتن به خانه آن ها موجب غیبت و دعوا و دلخوری می شود، اگر قطع رابطه موجب آگاهی آن ها می شود، لازم است قطع رابطه شود. (۳) (البته در مورد پدر و مادر و خواهر و برادر، نیاز است در صورت وجود مشکل، مسئله جداگانه استفتا شود. ) دراین باره می توانید با بخش فقه و احکام مرتبط شوید و طبق نظر مرجع تقلیدتان عمل نمایید.

هر چند در این باره برخی بزرگان مانند آیت الله خویی و تبریزی که  قائل به عدم قطع ارتباط هستند و برای این صله رحم کیفیاتی خاص را در نظر گرفته اند و مضمون سخن ایشان بدین شرح است که :

اگر ارتباط ما با بعضی از خویشان و رفت و آمد به منزلشان باعث ناراحتی آنها شود و یا باعث اهانت به ما شود باز وظیفه ی صله رحم از بین نمی رود و در اینصورت باید به روشهای دیگر که باعث چنین مشکلی نمی شود ارتباط حفظ شود مثلا بدون رفتن به منزل آنها تلفنی حال آنها را سالیانه جویا شویم و یا حتی غیر مستقیم به آنها توجه داشته باشیم و از دیگران احوال آنان را بپرسیم یا غیر مستقیم به آنان کمک کنیم چه کمکهای مالی و چه حمایت زبانی از آنان در مقابل دیگران. به هر حال نباید با ارحام چون غریبه ها رفتار کرد و با وجود تمام بی محبتیها به هر نحو ممکن در مواقع مختلف ارتباط خود با آنان را نشان دهیم(۴).

پى ‏نوشت‏ ها:
۱. شیخ عباس قمی، سفینة ‌البحار، ج ۱، ص ۵۱۴، دار الاسوة، تهران، ۱۴۲۲ق.
۲. آیت الله مکارم شیرازی، استفتائات، ج ۳، ص ۶۹.
۳. همان.
۴. استفاده شده از صراط النجاة مرحوم تبریزی و خوئی ج ۳ ص ۲۹۴.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید